AI i deepfakes – zagrożenia 2026

Przegląd najważniejszych zagrożeń wynikających z powszechnej dostępności generatywnej AI — deepfake'i, phishing wspomagany AI, Shadow AI, jailbreaking i zagrożenia dla dzieci.

Stan AI w 2026 roku

ChatGPT ma 43% miesięcznego zasięgu wśród dzieci 7–14 lat w Polsce — AI jest elementem codzienności dzieci, nie specjalistycznym narzędziem. Jednocześnie krajobraz zagrożeń zmienił się fundamentalnie:

• Deepfake'i fotograficzne i wideo są w 2026 roku fotorealistyczne — człowiek nie jest w stanie ich odróżnić gołym okiem
• Klonowanie głosu, twarzy i całego wizerunku dostępne jest za pomocą darmowych narzędzi
• Narzędzia AI mogą być używane do automatyzacji ataków na dużą skalę

Zagrożenie 1 — AI-phishing i klonowanie tożsamości

Jak to działa

• Sprawca używa AI do klonowania głosu szefa lub bliskiej osoby na podstawie kilku sekund nagrania
• Klonowanie wideo pozwala stworzyć realistyczne wideo z wizerunkiem dowolnej osoby
• Strony banków, sklepów, urzędów mogą być sklonowane w minuty przez narzędzia agentic AI (np. Claude Code, Open AI Operator)

W praktyce dla dzieci

• Fałszywe wideo „od znajomego" z prośbą o pomoc lub dane
• Klonowanie profilu rówieśnika w mediach społecznościowych
• Fałszywe wiadomości głosowe „od rodzica"

Zagrożenie 2 — Deepfakes pornograficzne i CSAM generowane AI

Co jest możliwe w 2026 roku

• Generowanie nagiego wizerunku dziecka na podstawie jego zdjęcia z profilu w mediach społecznościowych
• Tworzenie realistycznych materiałów CSAM (child sexual abuse material) przez AI bez udziału rzeczywistego dziecka — to przestępstwo niezależnie od metody wytworzenia
• Wizerunek dziecka dostępny publicznie online (zdjęcia ze szkół, sportu, urodzin) może być użyty przez AI do wygenerowania takich treści

Zagrożenie 3 — Jailbreaking modeli AI (Prompt Papetry)

Jailbreaking to łamanie zabezpieczeń modelu AI tak, by wykonywał niedozwolone czynności.

Atak Prompt Papetry (2025–2026)

Technika opracowana i zademonstrowana przez Securitum:

• Sprawca każe modelowi „wcielić się w postać" o podwójnej moralności (np. Doktor House, Walter White)
• Model przyjmuje rolę i stopniowo „zapomina" o swoich ograniczeniach etycznych
• Efekt: model podaje instrukcje wytwarzania substancji nielegalnych lub innych treści niedozwolonych

Wszystkie popularne modele są podatne na warianty tego ataku — nie istnieje stuprocentowe zabezpieczenie.

Implikacje dla rodziców i wychowawców

• Filtry bezpieczeństwa w ChatGPT, Gemini czy Grok nie są niezawodne — można je obejść
• Dzieci mogą nieświadomie natknąć się na takie techniki lub być przez inne dzieci/dorosłych nakłaniane do ich wypróbowania
• Samodzielne korzystanie dziecka z AI wymaga rozmowy o tym, co AI może, a czego nie powinno robić

Zagrożenie 4 — Shadow AI

Shadow AI = pracownicy i dzieci używają narzędzi AI bez wiedzy organizacji (szkoły, firmy, rodziców) i bez świadomości skutków.

Ryzyko dla danych osobowych

• Wgranie zdjęcia dziecka do ChatGPT w celu zabawy (np. przerobienie na animację) = wgranie cech biometrycznych do modelu AI
• Wklejenie dokumentów z wrażliwymi danymi (dane osobowe, oceny, historia medyczna) do darmowego modelu = ryzyko wycieku
• Modele, które nie mają wyłączonej opcji „uczenia się z historii rozmów", mogą używać tych danych do trenowania

Zagrożenie 5 — Fałszywe konta i dezinformacja AI

• AI pozwala na masowe tworzenie fałszywych kont w mediach społecznościowych (raport OpenAI, luty 2026)
• Fałszywe profile mogą być używane do groomingu, dezinformacji lub wpływania na relacje rówieśnicze
• Weryfikacja tożsamości rozmówcy online stała się trudniejsza niż kiedykolwiek

Jak rozpoznać deepfake — wskazówki

Symptomy słabszych deepfake'ów (mogą nie wystąpić w 2026):

• Nienaturalne ruchy rąk lub palców
• Niespójne oświetlenie na twarzy i tle
• Niezsynchronizowany ruch ust z dźwiękiem
• Zbyt gładka lub niezmieniona mimika

Rozmowa z dzieckiem o AI i deepfake'ach

Dla dzieci w wieku 8–11 lat

„Komputery potrafią dziś rysować i nagrywać ludzi, którzy w rzeczywistości niczego nie zrobili. Takie fałszywe zdjęcia albo filmy nazywają się 'deepfake'. Dlatego, jeśli zobaczysz w sieci coś szokującego — na przykład że twój znajomy zrobił coś złego — nie udostępniaj od razu. Porozmawiaj ze mną."

Dla nastolatków 12–17 lat

„W 2026 roku AI potrafi zrobić realistyczne wideo z twarzą dowolnej osoby, wygenerować czyjś głos, sklonować czyjś profil. To oznacza, że każde zdjęcie, które wgrasz online, może być użyte do stworzenia czegoś, o czym nie wiesz. Dlatego ostrożność z udostępnianiem wizerunku ma dziś zupełnie nowe znaczenie."

AI w rękach dzieci — szansa i ryzyko

Powiązane

• Sztuczna inteligencja i twoje dziecko
• Raport Internet dzieci 2026 – kluczowe dane i wnioski
• Phishing w e-mailach – jak rozpoznać i jak się bronić
• Jak aplikacje zbierają dane od dzieci
• Nihilistyczny ekstremizm w sieci – zagrożenia i rozpoznanie
• Rozdział 5. Zagrożenia związane ze sztuczną inteligencją